Манай ард түмэн оюуны харанхуйгаас салах хүртэл хамгийн чухал урлаг нь кино ба цирк байх болно.
Ленин хэлсэн юм байх.
Урлаг гэдэг, заавал ямар нэгэн хүнд зориулсан байдаг: сонсогч, үзэгч, цуглуулагч гэх мэт. Нэн ялангуяа арилжаанд чиглэсэн урлаг буюу дизайн бол тэр тусмаа. Арилжаалагч ямар нэгэн бараа санал болголоо. Бараагаа хэрхэн хурдан зарах бэ? Зах дээр зогсоод, орилж болно л. Гэвч захын арилжааны далайц нь тэс өөр. Гэтэл бараагаа түргэн зармаар байдаг. Мөн тогтмол үйлчлүүлэгч үгүй бол, ямар ч арилжаа өөдөлдөггүй. Яаж тогтмол үйлчлүүлэгчидтэй болох бэ? Бас тогтмол үйлчлүүлэгчдээс гадна, я...

Муу дизайныг уншигч та харж байсан байж л таараа. Муу дизайныг харсан боловч, мууг нь танихгүй өнгөрөх тал илүү байдаг. Дасал болчихсон болоод тэр. Дасал болсноо дахин дахин давтаж, муухайг улам үржүүлж, "Нийслэл хот маань яасан царай муутай болоо бэ!" гэж гайхдаг. Муухай зарын самбарууд манай нийслэл хотын соёл гэж үзэж болно. Дизайнер гэж өөрийгөө нэрлэх дуртай хүний дорой гоо зүйн мэдрэмж, харааны соёл ба захиалагчийн дорой харааны соёл нэг нэгнээ дэмжин хөхүүлж байдаг. 

Заримдаа (бүү үзэгд!) захиалагч маань хүүхдийнхээ тоглоомын компьютерт Фотошоп суулгаж, өөрөө зарын самбарын эхийг заваар...

Уншигч та дизайнер гэж өөрсдийгөө нэрлэдэг хүмүүсийг харж л байсан байх. Яаг юу хийдэг юм бол. Ихэвчлэн хувцас эсгэдэг хүн гэж ойлгодог ч тохиолдол бий. Дизайн гэж мэргэжлийг тайлбарлах амархан, бас их хэцүү.
Бага сага зурдаг, эсвэл бага сага лого гурилтуулдаг хүнийг ч хэлдэг тохиолдол бий. Жишээлбэл манай дизайны хүмүүсийг гайхшралд оруулах их амархан: "Таны захиалагч өөрөөс чинь ухаантай бол яах уу?" гэж асуухад л хангалттай.

Гайхшралд ордог шалтгаан нь хэд хэдэн шалтгаантай- бүгдийг нь тоочоод баршгүй юм болно. Гэвч дусал дуслаар далай хурааж байхад учиртай. Эхний шалтгаан нь дизайныг өөрөө...

Өмнөх хэсэг нь

Европчууд vs Монголчууд
Түрүүхэн нэг элэг нэгтэнтэйгээ таарч, хэдэн үг солилцов. Амьдрал сайн, ажил төрөл сайн гэх мэт худлаа үнэн ярьж зогсов. Мань эр өөрийгөө сэхээтэн гэж нэрлэх дуртай нэгэн юм. Магадгүй энэ учраас ойр хавийнхныгаа бүгдийг нь муулж шүүмжилж, үг хэлэх эрх чөлөөг дан ганцаараа эдлэх ёстой нэгэн гэж үздэг нэгэн. Монгол сэхээтний замбараагүй сэтгэлгээний нэг гайхамшигтай чанар л даа. Ер нь барууныхныг бүгдийг нь тэнэг, гэнэн, амьдрал мэддэггүй, эрх, монгол хүн бүгдээс ухаантай ба авьяаслаг гэж боддог юм. Гэвч яагаад тийм ухаантай юм бол, цагаачлах болсноо хариулах ...

Нэг бодол төрлөө л. Соёлжсон (буюу нийгэмшсэн) улс орнуудад нэг сонин ёс заншил бий. Ямар гээч заншил бэ гэвэл, тухайн нийгмийнх нь майр баяканууд нь нийгэмдээ зориулж, ач тустай нэг юм барьдаг. Архины үйлдвэр биш, тэс ондоо юм барьдаг. Жишээлбэл номын сан. Эсвэл стадион, хүүхдийн цэцэрлэг, музей (өөрийнх нь тухай биш), эсвэл уран зураг баримлын галерей. Оросуудад бас нэг тийм заншил нь байсан- жишээлбэл Третьяковын галерей Третьяков гэр бүлийн худалдаачид босгосон гэдэг. Нэрийг нь большевикууд хүртэл үлдээж байсан түүхтэй.

Жишээлбэл Карнеги Холл байна. Санхүүжүүлсэн хүний нэрээр нэрлэсэн нь о...

Нэг мэдэхэд бэлэн болчихсон байна.

Миний хайр хаачаа вэ? Миний нулимс хаачаа вэ? Миний мэдрэмж хаачаа вэ? Миний хувь хүн минь хаачаа вэ? Юу ч мэдэрч, уяарч чадахаа байсан улаан дөрвөлжин тойпууг л олж харж байна. Ойрд блогтоо орж ирээгүйн шалтгаан тэр л байх. Сэтгэл учиргүй их өвдөхөд л чамайг байдгийг санан хуучин хуудсуудыг чинь салбайлган ахин дахин уншдаг эзнээ уучлаарай. Хүний гар хүрээгүй удаж тоос шороонд дарагдсан хөөрхий муу блог минь. Өнөөдөр би инээж сэрлээ. Харин уржигдар хар дарсан. Маргааш ямархан сэтгэгдэлтэй сэрэхээ мэдэхгүй нь хүний амьдралын гол утга, өнгө будаг нь биш гэж үү? Саяхан Өлзийтөгсийн номыг уншсан....

Ах дүү Коен тун давгүй кино бүтээдгээрээ алдартай. Жишээлбэл энэ  эсвэл "Жинхэнэ хат" гэж кино байна. Сүүлийнх нь надад асар их таалагдсан боловч, таалагдаагүй: Спилберг найруулагчийн үргэлж нулимсны булчирхайг цочоохыг оролдсон хөгжим нь давамгайлан, үйл явдалтайгаа зөрдөг нь миний сэтгэлд хүрээгүй.
Хөгжим бол кинонд маш чухал. Хэт нялуун, эсвэл хэт баатарлаг хөгжмүүд үнэндээ миний зэвүүцэл хүргэдэг. Дуу эсвэл хөгжим сэтгэлээс гарч байх ёстой. Энэ учраас энэ киног тусад нь сэдэвлэж, тусад нь бичиж байгаа юм. Коен ах дүү нар хөгжимтэй арай л өөрөөр харьцаг. Үүний нэг жишээ нь, "Ах минь, та ха...

Че Гевара гэж алдарт улаан коммунист хувьсгалч гар байж билээ. Мань эр Кубын үгээгүйчүүдийн хувьсгалын томоохон зохион байгуулагчдын нэг байсан бөгөөд, Куб улс орны залан удирдах хүмүүсийн нэг болсон юм. Гэвч нөхөр Гевара удалгүй уйдаж, Африк тив зорихоор шийдэж гэнэ. Африк Африктаа бүр Конго улсыг зорьж гэнэ. Тэндээ мөн л адил өөрийнхөө хувьсгалт үйл ажиллагаагаа дэлгэж, Патрис Лумумбагийн хөдөлгөөнийг дэлгэрүүлэхэд тусалж гэнэ. Гэвч юу ч бүтээгүй, тэр хувьсгалаас нь. Одоо байгаа байдалтайгаа байгаа. Яг байснаараа байгаа. Ирэх 22-р зуунд ч бас мухар харанхуй хэвээрээ байх ч болно гэдэг таамаг...

Өдрийн тэмдэглэлүүдээ эмхэтгэж байтал, нэг ийм юм таарав. Уул нь аль хэдийнээ бичнэ гэж бодоод л байлаа. Бодохоос цаашгүй болсондоо харамсав. Цаг ч, энерги ч хүрэхгүй олон юмаа орхигдуулахад хүрсэнд гайхаад л сууж байхаас.

Парис
Ядуу хороолол гэж хаа газар бий- гайхаад хэрэггүй. Манайхан л эвдэрхий зам, утаа баас өмхий гэж дургуйцаад байдаг. Гэвч Монмантраас холгүй, 20 минут орчим харсан зүгтээ алхавал, тэр дороо ядуучуудын хороололд газардана. Тэр хавиар бохирын ус гудамжаар урсаж, аймшгийн өмхий үнэрийн дунд хүмүүс гадаа гудсаа дэлгэн унтаж байдаг. Хогоо тэврээд, хурхирсан шиг сайхан нойрмог...